คู่มือ BOQ ก่อสร้าง

BOQ คืออะไร? วิธีทำ BOQ ก่อสร้าง พร้อมตัวอย่าง

BOQ ช่วยให้เห็นว่างานอะไรต้องทำ ใช้ปริมาณเท่าไร และต้นทุนมาจากไหน หน้านี้พาไปรู้จักโครงสร้าง BOQ วิธีถอดปริมาณและลงราคา พร้อมตัวอย่างงานฐานรากสำหรับใช้เป็นแนวทางตรวจงาน

BOQ คืออะไร

บัญชีรายการที่เชื่อม “งาน” เข้ากับ “ปริมาณและราคา”

BOQ หรือ Bill of Quantities คือเอกสารที่จัดรายการงานก่อสร้างให้ตรวจสอบได้ว่าแต่ละงานมีรายละเอียดหรือ Specification อะไร ใช้หน่วยใด มีปริมาณเท่าไร และคิดราคาวัสดุ ค่าแรง และมูลค่ารวมอย่างไร

BOQ หนึ่งรายการต้องตอบให้ได้ 4 เรื่องหลัก

รายการงาน
Specification
หน่วยและปริมาณ
วัสดุ + ค่าแรง + มูลค่า

ตัวอย่าง BOQ

หน้าตาของ BOQ ที่อ่านและตรวจสอบได้

ตัวอย่างย่อด้านล่างแสดงความสัมพันธ์ระหว่างรายการ Spec หน่วย ปริมาณ และราคาต่อหน่วย ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายโครงสร้าง ไม่ใช่ราคากลางสำหรับนำไปเสนอราคา

รายการSpecหน่วยปริมาณวัสดุ/หน่วยแรงงาน/หน่วยรวม
คอนกรีตฐานราก240 kscลบ.ม.12.502,400.00450.0035,625.00
เหล็กเสริมDB16 SD40กก.850.0024.008.5027,625.00
แบบหล่อไม้แบบทั่วไปตร.ม.75.00180.00140.0024,000.00

JustaCost ช่วยจัดรายการและคำนวณ BOQ จากข้อมูลโครงการที่ผู้ใช้กรอก โดยไม่ต้องตั้งสูตรตารางทุกส่วนเอง

ลองสร้าง BOQ

วิธีทำ BOQ จากแบบก่อสร้าง

จากแบบและ Specification ไปสู่ต้นทุนโครงการ

หลักการถอดแบบต้องอ้างอิง Drawing, Specification และข้อตกลงที่เกี่ยวข้อง แล้วจึงกำหนดรายการ หน่วย ปริมาณ และต้นทุนต่อหน่วย

  1. 01

    แบบก่อสร้าง / Specification

    รวบรวมแบบ รายการประกอบแบบ และข้อตกลงที่เกี่ยวข้อง

  2. 02

    ถอดปริมาณ

    วัดและคำนวณปริมาณงานจากข้อมูลต้นทาง

  3. 03

    กำหนดรายการ + Spec

    จัดหมวดงาน รายละเอียด และหน่วยให้ตรวจสอบได้

  4. 04

    วัสดุ + ค่าแรง

    แยกต้นทุนที่ใช้กับแต่ละรายการงาน

  5. 05

    ราคาต่อหน่วย

    ตรวจราคา พื้นที่ ช่วงเวลา และแหล่งอ้างอิง

  6. 06

    BOQ / ต้นทุนโครงการ

    รวมค่างานก่อนพิจารณาค่าดำเนินการและกำไร

ตัวอย่างจริง: งานฐานราก

ฐานราก F1 ไม่ได้มีแค่คอนกรีตหนึ่งรายการ

การจัด BOQ งานฐานรากควรแยกงานก่อสร้างและวัสดุประกอบให้เห็นสิ่งที่ต้องทำและตรวจสอบ โดยรายละเอียดจริงขึ้นอยู่กับแบบและวิธีก่อสร้างของโครงการ

ตัวอย่างนี้แสดงหลักการจัดรายการ ไม่เปิดเผยสูตรคำนวณภายในทั้งหมด และไม่ใช้แทนการตรวจแบบโดยผู้ประมาณราคา

1

ขุดดิน

ปริมาตรดินที่ต้องขุดเพื่อทำฐานราก

2

คอนกรีตหยาบ

ชั้นรองก่อนทำคอนกรีตโครงสร้าง

3

คอนกรีตโครงสร้าง

ปริมาตรคอนกรีตของฐานรากตามแบบ

4

เหล็กเสริม

น้ำหนักเหล็กตามขนาด ชั้น และรายละเอียดการเสริม

5

ลวดผูกเหล็ก

วัสดุประกอบการติดตั้งเหล็กเสริม

6

แบบหล่อ

พื้นที่ผิวคอนกรีตที่ต้องทำแบบ

7

ตะปู

วัสดุประกอบงานไม้แบบ

8

ถมกลับ

ปริมาตรดินถมคืนหลังงานฐานราก

ทำ BOQ เอง ยากตรงไหน

ความยากอยู่ที่การรักษาความสัมพันธ์ของข้อมูล

เครื่องมือตารางยังเหมาะกับงานหลายประเภท แต่ BOQ จะใช้เวลามากขึ้นเมื่อข้อมูลจากแบบ ปริมาณ Spec และราคาต้องเปลี่ยนไปพร้อมกัน

  • 01ต้องไล่รายการจากแบบและ Specification หลายชุด
  • 02เสี่ยงลืมงานย่อยหรือวัสดุประกอบที่มูลค่าไม่สูงแต่จำเป็น
  • 03หน่วย ปริมาณ และ Spec ต้องสอดคล้องกันทุกแถว
  • 04ราคาวัสดุและค่าแรงเปลี่ยนตามพื้นที่และช่วงเวลา
  • 05เมื่อแบบเปลี่ยน ต้องตามแก้รายการและยอดที่เกี่ยวข้อง

JustaCost ช่วยตรงไหน

ช่วยให้ข้อมูลต้นทางเดินต่อไปถึง BOQ

JustaCost ไม่ได้อ่านแบบและสร้าง BOQ ให้อัตโนมัติทั้งหมด ผู้ใช้ยังต้องกรอกและตรวจทานข้อมูลให้ตรงกับโครงการจริง ระบบช่วยจัดโครงสร้าง คำนวณ และเชื่อมผลลัพธ์ให้ทำงานต่อได้ง่ายขึ้น

ขั้นตอนทำเองJustaCost
จัดรายการไล่หมวดและรายการจากแบบเองช่วยจัดโครงสร้างข้อมูลตามหมวดงาน
ถอดปริมาณคำนวณและถ่ายค่าลงตารางเองช่วยคำนวณจากขนาดและจำนวนที่ผู้ใช้กรอก
รวมวัสดุรวมรายการซ้ำและตรวจหน่วยเองช่วยรวมรายการวัสดุจากงานในโครงการ
ราคาค้นหาและบันทึกที่มาแยกกันแสดงราคาฐานและที่มาเมื่อมีข้อมูล
เปลี่ยนข้อมูลตามแก้หลายแถวที่เกี่ยวข้องคำนวณผลใหม่จากข้อมูลต้นทางที่แก้

ราคาที่ใช้ใน BOQ มาจากไหน

ตรวจแหล่งราคา พื้นที่ และวันที่ก่อนนำไปใช้

ราคาก่อสร้างไม่ใช่ค่าคงที่ ลำดับด้านล่างเป็นแนวทางสำหรับตรวจสอบและเลือกข้อมูลอ้างอิง ไม่ได้หมายความว่าระบบเลือกแทนผู้ใช้ทุกกรณี

ลำดับ 1

กรมบัญชีกลาง / กระทรวงพาณิชย์

ข้อมูลอ้างอิงภาครัฐสำหรับรายการที่มีข้อมูลรองรับ

ลำดับ 2

สพฐ.

ฐานราคาอ้างอิงงานก่อสร้างที่ต้องตรวจพื้นที่และวันที่ประกาศ

ลำดับ 3

ราคาตลาด / Modern Trade

ใช้ประกอบการตรวจราคาซื้อจริงในช่วงเวลาปัจจุบัน

ลำดับ 4

ผู้ใช้กำหนดราคาเอง

ใช้ราคาเฉพาะโครงการหรือใบเสนอราคาที่ผู้ใช้ตรวจสอบแล้ว

JustaCost แสดงที่มาของราคาแนะนำเมื่อมีข้อมูลรองรับ และเปิดให้ผู้ใช้ตรวจหรือกำหนดราคาเฉพาะโครงการเองได้

BOQ กับ Quantity Takeoff

เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

QUANTITY TAKEOFF

หาปริมาณงานและวัสดุ

แปลงข้อมูลจากแบบและองค์ประกอบอาคารเป็นปริมาณที่วัดและตรวจทานได้

BOQ

นำปริมาณมาจัดรายการและใส่ต้นทุน

เพิ่มรายการ Spec หน่วย ราคาวัสดุ ค่าแรง และมูลค่า เพื่อใช้ประเมินต้นทุนและดำเนินงานต่อ

อ่านต่อ: วิธีถอดปริมาณงานก่อสร้าง (Quantity Takeoff)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

ตรวจหกจุดนี้ก่อนใช้ BOQ ตัดสินใจ

ลืมรายการ

เห็นเฉพาะงานหลัก แต่ตกหล่นงานประกอบหรือวัสดุย่อย

ใช้หน่วยผิด

ปริมาณเป็นหน่วยหนึ่ง แต่ราคาอ้างอิงเป็นอีกหน่วยหนึ่ง

Spec ไม่ตรงแบบ

ชื่อรายการเหมือนกัน แต่ชั้นคุณภาพหรือขนาดต่างกัน

ใช้ราคาคนละช่วงเวลา

นำราคาต่างเดือนหรือต่างปีมารวมโดยไม่ตรวจสอบ

นับปริมาณซ้ำ

รายการเดียวกันถูกนับจากหลายแบบหรือหลายสรุป

แบบเปลี่ยน แต่ BOQ ไม่เปลี่ยนตาม

แก้ข้อมูลต้นทางแล้วไม่ได้ทบทวนรายการที่ได้รับผลกระทบ

พร้อมเปลี่ยนข้อมูลจากแบบให้เป็นงานที่ตรวจสอบได้

มีแบบแล้ว เริ่มทำ BOQ ได้เลย

ถอดปริมาณ จัดรายการ ประเมินต้นทุน และเตรียมข้อมูลสำหรับจัดซื้อในโครงการเดียว